Katedra Kulturoznawstwa Informacje dla Kandydatów

Do przyszłych Studentów naszego kierunku

Do przyszłych Studentów naszego kierunku,

 Kulturoznawstwo jako odrębny kierunek studiów na Uniwersytecie Gdańskim rozpoczęło kształcenie słuchaczy w październiku 2005 roku. Należy zatem do najmłodszych stażem kierunków naszej Uczelni. Tradycje zainteresowania światem kultury bliższych i dalszych regionów a także tradycje dydaktyki w zakresie nauk humanistycznych – są w regionie gdańskim jednak dużo starsze i sięgają chyba dalej, niż czasy chociażby Gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, działającej od 1580 roku uczelni, która miała zaspokoić uniwersyteckie ambicje i potrzeby mieszkańców Gdańska i Pomorza.
Są to tereny od zawsze związane z morzem, żeglugą, podróżami i handlem, czerpiące korzyści z wymiany różnego rodzaju dóbr z odległymi nieraz społecznościami. Od znajomości innych narodów, od zrozumienia innych kultur, od umiejętności zaprezentowania siebie i swoich osiągnięć innym, zawsze zależał spokojny rozwój tych okolic i dobrobyt mieszkańców. Na dodatek problem spotkania się na niewielkim obszarze wielu różnych narodowości i wyznań uczył – niekiedy w dramatyczny sposób – konieczności mądrego kompromisu, poszanowania cudzej tradycji i przekonań.
W takim kontekście i nasza Katedra jest swoistym mikrokosmosem, w którym odbijają się skomplikowane problemy wielokulturowości Gdańska.
Gdańsk żył z handlu i w naturalny sposób skłaniał się ku terenom położonym na południe i wschód, skąd czerpał towary, ekspediowane potem drogą morską w świat. Taką rolę miejsca spotkań między Wschodem i Zachodem, Północą i Południem, podkreślano chociażby umieszczonymi na Złotej Bramie inskrypcjami – na zewnątrz w języku niemieckim: Oby się dobrze wiodło tym, co cię kochają, oby był pokój w twych murach i szczęście w pałacach, od strony miasta po łacinie - Zgodą małe państwa rosną, niezgodą wielkie upadają. Historia wiele razy pokazała, iż wszelkie dążenia do monopolizowania tych terenów, każde zachwianie takiej przyjaznej ludziom równowagi kultur, zawsze kończyło się nienajlepiej i dla miasta, i dla świata.
Warto pamiętać, że z Gdańska i jego okolic wywodzą się znani w świecie badacze kultury.
Johann Georg Adam Forster (1754-1794) i jego ojciec, Johann Reinhold (1729-1798), brali udział w licznych wyprawach mających na celu poznanie bliższych i dalszych stron świata. Najwięcej sławy przyniósł im udział w drugiej wyprawie Jamesa Cooka w latach 1772-1775. Dotarli wtedy do Polinezji i Nowej Zelandii, byli bardzo blisko odkrycia Antarktydy. Młodszy Forster stał się pionierem nowoczesnej literatury podróżniczej i jednym z inicjatorów badań etnologicznych. Zgromadzone przez Forsterów zbiory etnograficzne i przyrodnicze dały początek kilku liczącym się kolekcjom naukowym w muzeach i uniwersytetach zachodnich. 
Bliższe tereny, niemal w tych samym okresie, badał pochodzący z Olsztynka Krzysztof Celestyn Mrongowiusz (1764-1855), wieloletni kaznodzieja protestancki w Gdańsku i nauczyciel języka polskiego w Gdańskim Gimnazjum Akademickim. Opracował gramatyki i słowniki polsko-niemieckie, prowadził badania ludoznawcze na terenach Kaszub, zbierał zabytki języka kaszubskiego, także pieśni.
Z dzisiejszego Lęborka pochodził Edward Sapir (1884-1939), wybitny antropolog amerykański i językoznawca. Badał języki i kultury Indian Ameryki Północnej, bez jego dokonań nie byłoby chociażby językoznawstwa kognitywnego.
To tylko kilka nazwisk, które tworzą dobry punkt odniesienia dla badań współczesnych.

 

 

 

 

Johann Reinhold Forster
(1729-1798)

Johann Georg Adam Forster
(1754-1794)

Krzysztof Celestyn Mrongowiusz
(1764-1855)

Edward Sapir
(1884-1939)

Od początków tworzenia się w okresie powojennym polskiego systemu szkolnictwa wyższego na Wybrzeżu Gdańskim istniała silna presja powołania w tym regionie akademickich studiów poświęconych kulturze naszego obszaru. Zmusiło to pracowników nowego kierunku do bardzo solidnego przygotowania wszystkich spraw związanych z merytorycznym i formalnym rozpoczęciem a później – kontynuowaniem dydaktyki i badań naukowych. Wiele osób miało i nadal ma świadomość, że Gdańsk na ten kierunek czekał bardzo długo. Stąd tak wiele oczekiwań, tak wiele zgłaszanych postulatów i propozycji, dotyczących tematyki zajęć, sposobu ich prowadzenia, wreszcie samych badań naukowych...
Jaki ten kierunek będzie, jaką opinię uzyska – to w dużym stopniu zależeć będzie także od osób, które podejmą u nas studia. Za kilka lat – w 2010 roku – nasi absolwenci będą odbierali pierwsze magisterskie dyplomy kulturoznawstwa. Za następnych dziesięć lat, być może, spotkają się. Żeby powspominać, jak to było na początku, żeby opowiedzieć, co im samym udało się osiągnąć. Będą oceniać, na ile te studia były im przydatne, na ile wiedza, jaką zdobyli, pomogła im lepiej zrozumieć i świat, i siebie.
Pierwsza rekrutacja kandydatów na studia ujawniła też, iż nowy kierunek cieszy się dużym zainteresowaniem – po przeliczeniu wszystkich podań okazało się, iż o każde miejsce na liście przyszłych studentów ubiegało się czternaście osób (2005). W kolejnym roku sytuacja powtórzyła się. Przy okazji dowiedzieliśmy się, iż w ilości zgłoszeń kandydatów na ten kierunek zajęliśmy drugie miejsce w kraju po.... Uniwersytecie Jagiellońskim. To cieszy – ale i zobowiązuje.

Jesteśmy na etapie, kiedy „wszystko jest pierwsze”. Pierwsi studenci, pierwsze zajęcia, pierwsze egzaminy. Jest to sytuacja, w której wyraźnie widać, jaki wpływ – dobry czy zły – mogą mieć podejmowane nie tylko przez nas decyzje.
Także te o wyborze przyszłych studiów.

Tegoroczne zasady rekrutacji – z pewnością nie zawsze idealne – są jednak dość proste. Przeczytać o nich można na stronie Uczelni - http://www.univ.gda.pl/pl/info_dla_kand/. Kulturoznawstwo realizowane jest systemem dwustopniowym – po trzyletnim okresie studiów licencjackich można ubiegać się o przyjęcie na magisterskie studia uzupełniające. Ten drugi etap rozpoczęliśmy w roku 2008. O przyjęciu na studia zadecyduje kolejność na liście rankingowej, ułożonej według ilości punktów zdobytych za oceny na świadectwach maturalnych.
O programach realizowanych na studiach, zajęciach obowiązkowych i o proponowanych fakultetach, o realizowanych specjalnościach a także – o Pracownikach naszej Katedry, o ich badaniach i osiągnięciach – informację można znaleźć na stronach Katedry Kulturoznawstwa – http://www.kulturoznawstwo.fil.ug.edu.pl/
Tam też będzie informacja o Dniach Otwartych Kulturoznawstwa, na które już teraz zapraszamy wszystkich zainteresowanych studiowaniem u nas.

Prof. dr hab. Michał Błażejewski

 

Ostatnio modyfikowane: 09.09.2008